1961 yılında Erzincan’da doğdu. 1982 yılında Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden mezun oldu. Maliye Bakanlığı bünyesinde 10 yıl süreyle Vergi Başmüfettişi olarak görev yaptı; bu süreçte Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde vergi incelemeleri, kamu kurumlarının teftişi ve soruşturma faaliyetlerini yürüttü. Kamudaki son görevinde Ankara Defterdar Yardımcılığı görevini üstlendi.

1993 yılından itibaren Yeminli Mali Müşavir ve Bağımsız Baş denetçi unvanlarıyla, Bursa ve İstanbul merkezli olarak faaliyet göstermiş; yabancı sermayeli büyük ölçekli şirketler başta olmak üzere farklı sektörlerde vergi danışmanlığı ve bağımsız denetim alanlarında çalışmalar gerçekleştirdi. Bu süreçte Bursa Yeminli Mali Müşavirler Odası ile Büyükşehir Kent Konseyi Yürütme Kurullarında görev aldı.

Ekonomi, kamu maliyesi, kent ekonomileri ve sürdürülebilir kentler alanlarında yayımlanmış kitap ve makaleleri bulunan Sedat Yalçın, akademik ve sektörel bilgi birikimini kamuoyu ile paylaştı. 20 yılı aşkın siyasi tecrübesi kapsamında, 2007–2013 yılları arasında Adalet ve Kalkınma Partisi Bursa İl Başkanlığı görevini yürüttü; bu dönemde gerçekleştirilen yerel ve genel seçim süreçlerinde önemli sorumluluklar üstlendi.

31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimlerinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu. Uluslararası uzmanların katkılarıyla hazırlanan ve Türkiye’de öncü nitelik taşıyan “Bursa 2023 Kent Vizyonu” çalışmasını ekibiyle birlikte hazırlamış ve kamuoyuna sundu. İklim değişikliği ve Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın Türkiye ekonomisi ve şehirler üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalar yürütmek amacıyla, Sürdürülebilir Kent Araştırmaları Derneği ile Kamu Politikaları Enstitüsü Derneği’nin kurucu başkanlıklarını üstlendi.

Eğitim, araştırma ve inceleme faaliyetleri kapsamında 45 ülke ve 100’ün üzerinde şehirde bulunmuş; özellikle sürdürülebilir kentleşme alanında uluslararası düzeyde saha çalışmaları gerçekleştirdi. Özel sektörde ise ortağı bulunduğu ihracata dayalı otomotiv şirketinde uzun yıllar yönetim kurulunda görev aldı.
Tarım alanında da faaliyet göstermiş; kivi ve nektarin üretimi ile ilgilenmiştir. Bursaspor Divan Kurulu, Bursa Yeminli Mali Müşavirler Odası, Türk Kızılay Bursa Şubesi ve Maliye Gelirler Kontrolörleri Vakfı üyesidir. Ayrıca Balkan, Kafkas ve Anadolu’nun çeşitli şehirlerine ait yöre derneklerinde onur üyelikleri bulunmaktadır.

Sayın Yavuz Ağıralioğlu liderliğinde kurulan Anahtar Parti’nin Kurucu ve Merkez Yönetim Kurulu kadrolarında yer aldı. Müteakiben, parti Başkanlık Divanında ilk olarak Türk Dünyası ve Uluslararası İlişkiler Başkanlığı görevini ifa etti. Ardından halen yürütmekte olduğu Kalkınma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi. Anahtar Parti’nin “Kalkınma Politikaları Vizyon Dökümanını” ekibi ile birlikte hazırladı.

İngilizce bilmektedir. Evli ve iki çocuk babasıdır.